Öcher Uusdröck van A bes Z
Jät övver mich
Ene Bleck us mi Fenster
D'r Lack es av
Mi Credo
Noeh Chressmes
De Fessdag sönd langs
Fastelovvend een Oche
Wiverfastelovvend
________________________________________________________________
Öcher Uusdröck van A bes Z
Hü wel ich ens met üch versöcke,
dörch oser A - B - C ze jöcke,
et Öcher – wi et sich versteäht,
vletz – daht ich – datt me föndig weäd,
än op e Wooet stösst, woe me sätt:
„Dat kenn ich net – Oes, es dat nett,
ich jlöüv, dat bruuchet noch ming Jrueß."
Nu hürt jot zou – ich maach üch lues.
A
De Avendanz (1) heäscht Övverfloss,
än weä ene Aadrangk (2) spürt, deä moss
hiel jau op singe Abtrett (3) siie,
mär mänechmoel könt me ouch ze spie.
B
Bejaad (4) dat es ene Klosterbrur,
Brööeschelejj (5) jät wi Ferkensfur,
än d'r Balbutz (6) de stutzt d'r Baat,
im Brennes (7) weäd Schabau jemaht.
C
Chressog (8) dat es d'r Löwenzahn,
ene Churrock (9) hant de Knönche aan.
Wat mengt ühr – noch e Wooet met Cie,
verexkesiert – ich fong jeä mieh.
D
En Dröümfott (10) klor – dat es jät Lahmes,
Te Deum nöümt me Dejjelendames (11),
e janz kleng Etwas nöümt me Dätche (12),
ene Dechant (13) es nie e Mäddche.
E
Ene Eächeprängel (14) es ene Steck,
ene Wanderfrönd ene Eäfeljeck (15)
Jaar kriss du een d'r Eälelade (16)
än Elsteroue (17) moss me bade.
F
Staubzucker heäsch vörlängs Fariin. (18)
Farwicksje (19) wor ene Nuetjeldschiin,
zemperlich Duue en Fiimelejj, (20)
aa Sophie sätt me hü noch Fejj. (21)
G
G hant vür heij een Oche net,
än wi ühr nu all merkt än sett,
könt dröm tireck als niekstes draa,
schönn Öcher Wöet met Bochstav H.
H
Wat du dich aadeäs heäscht Habitt, (22)
än Hackepü (23) es – wi me sitt,
Gesindel – frech wi Stroeßedreck,
än weä Schluckauf merkt, hat d'r Heck. (24)
I
D'r Kengerwajel – saat mi Var,
hejjsch – wi ich kleng wor – Iehestanks-Kar. (25)
Iiskechel (26) heäscht deä Zapp uus Iis,
ene Iipekrätzer, (27) deä söckt Kniis.
J
En Jejchboks (28) kennt bau jedderenge,
hü noch en Jampetaatsch (29) ze fenge,
met bonkte Pluute of met Koffer,
es schwor – dan iehder noch en Joffer.(30)
K
Weä oehne Mot schingt, es kaduck (31)
Kaffie (32) es döcks mär Muckefuck,
weä Mönzjeld rullt, bruucht en Kahott (33),
weä kacke (34) moss, jeäht op d'r Pott.
L
Ene Tintefleck, dat es ene Lonk, (35)
weä lötz (36) es, setzt sich op sing Konk,
die heäm nüüs mieh ze ejße fenge,
jöhnt alles noh d'r Loomet (37) brenge.
M
Mejß (38) hat d'r Buur döcks aa sing Föss,
dönn Bier heäscht heij ouch Meälepess (39)
än Marzipan es Maschepäng (40)
Mannslü (41) hant döcks zwej lenke Häng.
N
Nahtsbraggeler (42) kan me mär bedure,
Nälbbecks (43) sönd jröng henger de Uhre,
ene Neksnotz, (44) dat es janz jät Schlemms,
än Niggenick (45) en Wagebrems.
O
E Onfazuun (46) sitt net jot uus,
met e Ombrellche (47) ejjen Fuuß,
doe jöckt de Ooetmur (48) noh d'r Maat,
deckköppig siie heäscht obstenat. (49)
P
Ene Peckmur (50) dat es en Hebamm,
Puttes (51) könt open Botteramm,
Pätt (52) es e Öcher Wooet för Kroddel,
e Plackdoch (53) ene Nasehoddel.
Q
Ene Quäggeler (54) es ene Krentekööl,
ene Queäljeäß (55) froegt dich döcks jät vööl,
Quante (56) sönd Föss, worop vür stöhnt,
än weä sich ärgt, dem sprengt de Quent. (57)
R
Ene Ruppjong (58) es e hiel frech Ströppche,
weä beij os opstösst, deä moss röppsche (59)
schönn Ordenongk haue heäscht Rejiir, (60)
än an et Rüütche (61) kreäg me Bier.
S
Met e Spektiv, (62) doe kickt me ronk,
en Vijjeling nöümt me ouch Schromp, (63)
ene Schallef (64) es ene Metzjersjong,
weä schwabbelt (65) deä verschliißt sing Zong.
T
Weä Wasser hooelt, deä bruucht en Tööet, (66)
e Kenk schleät jeär d'r Tummelööet, (67)
weä tööetes (68) es, könt voll noh heäm,
de Jrueß, die litt op Tolbetsleähm. (69)
U
Met Uhrekniis (70) deät me net kouche,
weä uusletscht (71) hat jau jät jebrouche,
Uusdur (72) feählt hü de mieschte Lü,
Handlanger nöümt me Upperlü. (73)
V
Vakanze (74) wööed me jeär behaue,
ene Vokatives (75) es ene Schlaue,
en Quelle nöümt me Wassersprongk, (76)
e Weckelditzje (77) es noch jongk.
W
D'r Wervel (78) op d'r Kopp heäscht Schejj,
d'r Waggelemanes Schockelemej, (79)
Wierkömst (80) bedüjjt, me könt zeröck,
Werrejaar (81) es et Jäjestöck.
X-Y
X-Y weäd övverschlage,
jeläjentlich hürt me enge sage,
datt d'r Fränz-Jupp of et Marei,
de allerschönnste X-Beän hai.
Z
Ene Zejjes (82) dörch et Mönster jeäht,
e Zenguhrtässche (83) wür mich reäht,
nu hür ich op – sag: zapperblüe, (84)
wesst ühr worömm? – Ich weäß nüüs mieh.
Hein Engelhardt
1 Avendanz =Überfluss
2 Aadrangk = Andrang
3 Abtrett = Toilette
4 Bejaad =Klosterbruder
5 Brööeschelejj = durcheinander Gekochtes
6 Balbutz = Haarschneider, Frisör
7 Brennes = Brauhaus
8 Chressog = Löwenzahn
9 Churrock = Kleidung der Domherren
10 Dröümfott = lahmer Zeitgenosse
11 Dejjelendames = Te Deum
12 Dätche = eine Kleinigkeit
13 Dechant = Priestertitel
14 Eächeprengel = ein Eichenstock
15 Eäfeljeck = ein Wanderfreund
16 Eälelade =Geschäft für Kurzwaren
17 Elsteroue = Hühneraugen
18 Fariin = alte Bez.für Staubzucker
19 Farwicksje = Notgeld (BGM.Farwick)
20 Fiimelejj = zimperliches Getue
21 Fejj = Aachener Name für Sophia
22 Habitt = Kleidung
23 Hackepü = Pack, Gesindel
24 Heck = Schluckauf
25 Iehestanks-Kar = Kinderwagen
26 Iiskechel = Eiszapfen
27 Iipekrätzer = ein Mensch der Streit sucht
28 Jejchboks = ein Mensch d'r keucht u.stöhnt
29 Jampetaatsch = Narr,Original
3o Joffer = Jungfrau
31 Kaduck = kleinlaut, mutlos
32 Muckefuck = dünner Kaffee
33 Kahott = Geldrolle
34 kacke = den Darm entleeren
35 Lonk = ein Tintenfleck
36 lötz = träge
37 Loomet = Pfandhaus
38 Meäß = Mist
39 Meälepess = dünnes Bier
4o Maschepäng = Marzipan
41 Mannslü = die Männer
42 Nahtsbraggeler = Nachtschwärmer
43 Nälbeck = Grünschnabel
44 Neksnotz = Taugenichts
45 Niggenick = die Wagenbremse
46 Onfazuun = unförmige Gestalt
47 Ombrellche = Sonnenschirm
48 Ooetmur = Großmutter
49 obstenat = starrköpfig
5o Peckmur = Hebamme
51 Puttes = Blutwurst
52 Pätt = Kröte
53 Plackdoch = Taschentuch
54 Quäggeler =unsteter Mensch, Nörgler
55 Quäljeäß = Quälgeist
56 Quante = große Hände oder Füße
57 Quent = Quintsaite/üble Laune
58 Ruppjong = Taugenichts, Frechdachs
59 röppsche = aufstoßen
6o Rejiir = Ordnung halten
61 Rüütche = Schankfenster
62 Spektiv = Fernglas
63 Schromp = Geige
64 Schallef = ein Metzgersjunge
65 schwabbele = ununterbrochen reden
66 Tööet = große Kupferkanne
67 Tummelööet = Purzelbaum
68 tööetes = berauscht, volltrunken
69 Tolbetsleähm = Friedhof
7o Uhrekniis = Ohrenschmalz
71 uusletsche = ausgleiten
72 Uusduur = Ausdauer
73 Upperlü = Handlanger
74 Vakanze = Urlaub, Ferien
75 Vokatives = Schlaukopf
76 Wassersprongk = Quelle
77 Weckelditzje = Wickelkind
78 Wervel = Wirbel, Scheitel
79 Schockelemej = Sülze
8o Wierköms = Rückkehr
81 Werrejaar = Gegenstück
82 Zejjes = Zeremonienmeister
83 Zenguhrtässche = zweites Frühstück
84 zapperblüe = verflucht /Ausruf
zurück zum Seitenanfang
____________________________________________________________________________________
Jät övver mich
Ich ben en Öcher Kult-Fijur,
ov Börjer, Huusfrau, Kenk, of Buur,
me kennt mich – wat ich ouch verdengt,
än wenn me heij mi Leddche sengt,
steäht janz Stadt Oche op de Stöihl,
weä dat erleävt hat, dat Jeföihl,
datt et nevver os Wissquaaß-Ledd,
een os Landau nüüß Schönneres jet.
Joddes Natur – d’r Öcher Bösch,
wore för mich at morjensfröch
bes nommedes – sue kot noh vier,
ming Heämet än mi Standquartier.
Ich kreäg – een schwazz Habbit jeklejdt,
mänich Jröschje een ming Hank jedöjjt,
woför ich op ming lenkse Aat,
ömmer e hazzlich »Merssi« saat.
Jedöldig wor ich än zefreä,
op ene Pick saat ich nie »Neä«,
Studente hant – muuet ich erleäve,
hiel döcks met mich d’r Jeck jedreäve,
jät, wat sich eijentlich net jehürt,
doch mich hat dat net jrueß jestürt,
denn ich wor bes an minge Dued
fredsellig wie e Kööeschje Bruet.
Hai Kejjser Kaal mich at jekannt,
wür ich hü een d’r Adelsstand,
hejsch Freijheär Lejjenad van Kann,
selvs Turpin än d’r Hansemann
wööete mich jrösse, extemiere,
komme, e Schnüffje Platt ze liere.
Os Kriem wööed – als mi Iehrezeäche,
at mänich Johr »van Kann-Stroeß« heäsche.
Nu lur ich at bau honndert Johr
op üch erav – et fällt mich schwor,
os Öcher Lof net mieh ze rüüche,
än mänichmoel fang ich an ze kriische,
bes dat d’r Heär könt – mich verzällt,
du wors op Eäd jät wie ene Held
än kanns hiel stolz siie än zefreä.
En Oche blivs du »Nommer Eä«.
zurück zum Seitenanfang
____________________________________________________________________________________
Ene Bleck uus mi Fenster
– et ieschte Rümmsel –
D’r Schrivdösch een mi Rejjehuus
steäht bovve vöör mi Fenster,
hevv ich d’r Bleck än kick eruus,
wenkt mich Zent Fleng än Mönster.
Reähts Wassertuuen, Zent Zellester-Berg,
d’r Bahndamm met sing Zöch,
lenks schnack än staats de Jokebs-Kerch,
dohenger e Stöck Bösch.
Jeng Flentscherejj, jeng Körv met Jeld,
jeä Boch, jeä fesslich Köjje,
jeng Luxus-Rejs ronk öm de Welt
kan mich jät Bejßeres bejje.
Sue Oche vöör mich – ooet vertrout,
dernoeh wööed mäneche jaale,
deä Aableck, deä es övverhoup
met Jold net ze bezahle.
zurück zum Seitenanfang
____________________________________________________________________________________
D’r Lack es av
Mer nöümt sich vöörniehm »Senior«,
hat Jech än kritt ouch Rente,
weä dich esue sitt – janz sonneklor –
verschleckt sing Komplemente.
Mer leävt noch jrad än hält sich fit
met Schwemme än Spaziere,
bruucht ene Brel, sitt net mieh witt,
kan ouch net jot mieh hüre.
Kan ouch net höppe wi en Meäl,
föjhlt sich net van et bejste,
bruucht döckser för si Hengerdeäl,
en Bank öm uuszeräjste.
Mer nömmt sing Pille, esst net fett,
än weäd ouch ömmer möjjer,
et Bier, wat mer des ovvends pött,
schmaacht ouch net mieh wi fröjjher.
Sue weäds du auer, Monnt öm Monnt,
verjess vööl – kriss Allüre,
bes beij d’r Dokter bejste Konnd,
less dich va höm kuriere.
Sue, wi de Boumblar een der Hervs
avfalle, sich verfärve,
weäds du dohenjooeh, wenn du störvs,
wat blivt – es för ding Erve.
zurück zum Seitenanfang
____________________________________________________________________________________
Mi Credo
D’r Dued, deä kan mich net verschrecke,
ömdatt ich weäß, wat spieder könt,
jedöldig weäd ich met höm trecke,
Engd van d’r Weäg, doe wad ene Frönd,
deä mich en schönner Welt wel schenke,
woe Ping än Leäd jeng Plaatsch mieh hat,
än ongerweägs weäd ich draa denke,
datt mich ming Heämet än mi Platt,
e Leäve lang hiel vööl jejovve,
bejjds wore se mich lejjv än dür,
bedurt mich net - ich wenk va bovve,
ömdatt ich weäß: ich siiehn üch wier.
zurück zum Seitenanfang
____________________________________________________________________________________
Noeh Chressmes
D'r Dänneboum hat nackse Tagge,
heä früst at än kickt janz verdaht,
weäß janz jenou: heä kritt bau Schmagge,
ömdatt me Klengholz uus höm maht.
De Bolle weäde avjenomme,
die vezzeng Dag deä Boum jeziert,
eng es alleng eravjekomme
än hat sich dobeij selvs zerstürt.
De Krepp könt ouch wier op d'r Söller,
än steäht nu net mieh open Blenk,
noh Sekt, Wiin än Silvester-Böller
kickt koum noch enge op dat Kenk.
Die Chressfessdag sönd nu verjejße,
d'r Boumschmock litt wier een de Kess,
me sitt de Lü at Puffele ejße,
merkt, datt bau Fastelovvend es.
Hein Engelhardt
zurück zum Seitenanfang
____________________________________________________________________________________
De Fessdag sönd langs
De Könnegge hant Adie jesaat,
sich alle dreij op Lapp jemaht
än wore – at jät metjenomme,
hiel frueh, atwier noh heäm ze komme,
denn jedder hau noh die Strapatze,
en hankvol Queäte an sing Batze.
Met hön trock ouch deä helle Steär,
me kickt eruus – et Wenkterweär
maht dat, wat höm jefällt, än sätt:
„Dat met et Fröchjohr durt noch jät."
Ene nackse Dänneboum deät schelde,
höm es et kooet oehne sing Nölde,
op die heä noch kot noh Nöjjjohr,
wi jedder merket – stolz drop wor.
Än oehne Engelshor än Bolle
weäß mär et Chresskenk än Frau Holle,
datt heä noch Engd verjange Johr
et Schmockstöck een de Wooehnong wor,
zesame met en hölze Krepp,
nu es heä mär noch en schmaal Rep.
Schniewolke öm d'r Hömmel fäje,
d'r Heär jövvt os d'r Blasius-Säje.
Heä stellt zwej Keäze övver Krütz,
hält os die beänend vöör os Schnütz,
ömdatt – wenn vür ene Jran verschlecke,
net bloe aaloufe än verstecke.
Ömdatt vür nu – statt van d'r Klenge,
mieh Fastelovvends-Leddcher senge,
hat ouch de Krepp – wi jedder mengt,
för des Kiehr atwier uusjedengt.
Beij Kaffie än beij Puffele-Ejße
weäd Chressmes för zeng Monnt verjejße.
Hein Engelhardt
zurück zum Seitenanfang
____________________________________________________________________________________
Fastelovvend een Oche
Weä zälle kan, dem es bekant,
datt vür vier Johreszitte hant,
doch heij weäd – wi et sich jehürt,
en fönnfde Johr öm Johr jefiert,
wovan bau jedder Öcher dröümt,
än die me Fastelovvend nöümt.
Schwaach lüüeht mär noch d'r Chressmes-Steär,
Dreijkönnegge wenke uus de Feär,
sönd jrad bes henger Mönsterbusch,
doe hürt me at d'r ieschte Tusch
än weäß: ejal ov Iis än Frouß:
et es esue witt –et jeäht wier lous.
Än Käjser Kaals Stadt zejgt van hü
sing schönnste Schockelade-Sijj,
könt wi e Karessel een Faht,
me röfft: „De Jecke hant de Kaat"
es uusjelosse – oehne Schöü,
selvs d'r OB – deä es derbeij.
Lofschlange komme nu een Flür,
me denkt net mieh an Jeld än Stür,
maht wejchelang e frueh Jesech,
de Mamm stellt Puffele op d'r Dösch,
die se öm die Zitt ömmer backt,
än et Kostümm weäd uusjepackt.
Än weä als Aujuss, Vamp, als Kneäht
of Düvel op en Sitzong jeäht,
deä schunkelt, sengt, klömmt op de Stöühl,
än hat dobeij dat schönn Jeföühl,
selvs morjens jäje hauvervier,
datt heä noch jarnet bettriif wür.
Heä püttscht – än dat es jrad dat Schönnt –
ouch Mäddcher, die heä jarnet kennt,
weäd – wenn heä Jlöck hat – net beliehrt,
datt sich dat eijentlich net jehürt.
Weä Öcher Fastelovvend kennt,
weäß: suejät es beij os jeng Sönnd.
Ouch op os Stroeße merkt me jau:
D'r Beär es lous an Worm än Pau,
me hürt mär Juja än Alaaf
van Triererstroeß bes op d'r Jrav,
van Steppeberg bes een d'r Ponk
es Jeckezitt – doe jeäht et ronk.
Ene stolze Prenz bestijt d'r Thruen,
heä bruucht jeä Bett – mär Kondiziuen,
die bes öm Äjschermeddwoch hält,
sing Herrscher-Zitt es – wenn ühr wellt,
mänechmoel bes morjensfröch öm sess,
bes Faastezitt eä eenzig Fess.
Zwor wooehne ouch een Oche Lü,
die sage: „Suejät fier ich nie,
dat es mich alles vööl ze jeck."
Se nemme sich d'r Wander-Steck
än fahre örjens op et Land,
woe Fastelovvend onbekankt.
Doch wem deä Virus övverfällt,
weä henjeäht – sich en Papp-Nas jelldt,
weä metmaht än net övverdrivt,
deä sätt dich iehrlich: „För mich blivt –
ouch wenn me döcks si Bett koum sitt –
dat wahl de schönnste Johreszitt."
Hein Engelhardt
zurück zum Seitenanfang
____________________________________________________________________________________
Wiverfastelovvend
Jliich, ov et reänt, ov Schnie än Frouß,
Fettdonnesteg es heij jät lous,
doe fiert d'r Öcher – wi me sitt,
atwier sing fönnefde Johreszitt,
Fraulü än Mäddcher hant de Kaat,
schunkele at morjens op d'r Maat
än senge all vöör et Stadthuus
dat Leddche van „Mathild sing Blus",
die het – wat ouch si Fränzje woss,
des angeren Dags net büjele moss.
Än lett d'r Prenz sich dan noch siieh,
doe jövvt et bau jeä Haue mieh,
de Temperatur es uusjesprouche,
als wür d'r Ätna uusjebrouche.
D'r OB Philipp – tröjj än brav,
jövvt singe Huusdöörschlössel av,
sätt – weil dat Drive höm jefällt:
„Ich jevv et op – maht, wat ühr wellt,"
verstecht noch jau si Jölde Boch,
jeäht danze – freut sich op d'r Zog
än uußerdem noch dorop – datt
heä fönnef Dag nu jeä Werk mieh hat.
D'r janze Daag bes ovvends spie,
kan ose Charlemang dan siieh,
wi sich sing Mäddcher ammesiere,
bes een de Kriem sönd se ze hüre,
die Leddcher – die vür ömmer songe:
„Frau Timm" – „D'r Lennet" – „Öcher Jonge".
Heä sätt jewess – wi ich höm kenn:
„Neä, wor dat des Johr wier ens schönn",
ovwahl – wi heä janz trurig sitt,
heä selvs nie jät ze drenke kritt.
Än övveral bejeänt me Fraue,
die hü jät wi en Huechzitt haue,
denn Möhne, Hexe, au Frejatte,
komme met avjeschneä Krawatte
langs Köllestroeß än Sankelbaach,
denn hü wor hönne jrueße Daag.
Hein Engelhardt
zurück zum Seitenanfang
___________________________________________________________________________________ |
